Train depot

’Eto ang istasyon ng tren — ’yung mababa, puti, at may pulang tisang Mission Revival na depot sa two-oh-nine State Street. Kung dumating ka ngayon sakay ng tren, dito ka sumabay sa amin, at tamang-tama para makahabol, kasi ’tong gusaling ’to ang dahilan kung bakit posibleng umiral ’yung resort sa likod mo.

Umabot ang riles sa Santa Barbara noong eighteen eighty-seven. ’Yang petsang ’yan, mas mahalaga kaysa halos lahat ng petsa sa lakad na ’to. Bago nito, talagang liblib ang bayan — nakukulong ng mga bundok, naaabot lang halos sa pamamagitan ng barko, ibinababa ang mga pasahero at kargamento sa gitna ng alon. Binago ’yun ng Southern Pacific kisapmata: bigla, puwede ka nang sumakay ng tren sa East at bumaba, ilang araw pagkatapos, mismo dito. ’Yung depot na tinitingnan mo, medyo mas huli ’tong dumating, noong nineteen-oh-five, disenyo ng isang lokal na arkitekto na si Francis Wilson noong itinuwid ang mga riles.

Pero tingnan mo kung ano ang kasamang dumating ng riles, kasi ’to ang tahimik na kontrabida ng buong tour na ’to. Makalipas ang mga dekada, nang gawin ang freeway, dumaan ang Highway 101 mismo sa koridor ng riles na ’to — at magkasama, ang riles at ang freeway ay naging isang pader. Pinutol nila ang downtown, sa itaas ng burol, mula sa sarili nitong beach. Lahat ng nilalakad natin ngayon, nasa ilalim ng linyang ’yun, sa panig ng tubig ng hati. Kapag napansin mo na, ’di mo na maiiwasang mapansin — ang bayan at ang waterfront nito, pinagtahi tapos pinaghiwalay.

Isa pa, sa likod mo: ’yang maliwanag na building malapit, ’yun ang MOXI, isang hands-on na science museum, binuksan noong twenty seventeen.

Ngayon, maglakad tayo nang kaunti pakanluran, sa isang bagay na matanda na noong dumating pa lang ang mga tren: isang puno.