San Bruno Mountain State & County Park

Stop — pumarada sa summit lot para sa 360° na tanawin ng lungsod, bay, at karagatan — dito sa bundok na gustong itambak ng mga developer sa bay, pero nailigtas ng unang Habitat Conservation Plan sa bansa at ng isang maliit na asul na paruparo.

Key facts

May 1965 na plano na patagin ang bundok para punuin ang 27 square miles ng bay
Naitala ang mission blue butterfly bilang federally endangered noong 1976
Ang 1983 San Bruno Mountain HCP ang unang Habitat Conservation Plan sa buong U.S.
Ngayo’y isa sa pinakamalaking lupang hindi pa nadedevelop sa urban na Bay Area

Narration transcript

Pumasok ka sa parking dito at bumaba — ito ang San Bruno Mountain, at ito 'yung nag-iisang lugar sa buong drive na 'to kung saan puwede kang tumigil nang tahimik at hagurin ang lahat. Mula dito sa itaas, pag maaliwalas ang panahon, bubukas sa paligid mo ang lungsod, ang look, ang peninsula, at ang karagatan. At ang kagila-gilalas dito, halos aksidente lang na nandito pa 'tong bundok na 'to. Sa totoo lang, dapat wala na 'to.

Noong nineteen sixties, tiningnan ng mga developer 'tong bundok at may dalawang bagay silang nagustuhan: 'yung lupang kinabubuuan nito, at 'yung look na puwede nilang pagtambakan nun. Nakakabaliw 'yung plano — patagin 'yung tuktok ng San Bruno Mountain at gamitin 'yung natabas na lupa para punuin ang mga pitumpung square kilometer ng San Francisco Bay para sa bagong real estate. Napigilan 'to ng Save the Bay at ng mga lokal na residente pagsapit ng nineteen sixty-seven, pero 'yung pressure na magtayo sa mismong bundok, 'di talaga tumigil.

'Yung pumrotekta rito sa wakas, isang napakaliit na bagay. Dito sa damuhan nakatira 'yung mission blue butterfly — isang species na itinala bilang federally endangered noong nineteen seventy-six. 'Di mo puwedeng i-bulldoze ang huling tahanan ng isang endangered species, kaya 'yung mga developer at ang gobyerno, kinailangan nilang mag-imbento ng bagong kasangkapan: isang kasunduang nagpapayag na magtuloy ang ilang konstruksyon kapalit ng permanenteng pagprotekta sa tirahan ng paruparo. 'Yung kasunduang 'yun, nilagdaan noong nineteen eighty-three, 'yun ang kauna-unahang Habitat Conservation Plan sa buong Estados Unidos. Bawat isa sa libu-libong ganung plano sa buong bansa mula noon, dito nagmumula, dito sa dalisdis na 'to at sa paruparong 'to.

Kaya 'yung bundok na walang nakapagwasak — masyadong pinag-awayan para patagin, masyadong endangered para semento-semento — naging pinakamalaking piraso ng bukas na ilang na lupa na natira sa siksikang Bay Area. Dahan-dahanin mo 'yung tanawin; ito 'yung nag-iisang stop na ginawa talaga para dito. Tapos, pag handa ka na, balik sa kotse at pababa tayo papunta sa isang napakalaking kamalig.