Reno's Chinatown — the 1908 razing & the 2025 marker
Noong ikalawa ng Nobyembre, nineteen oh-eight, ipinag-utos ng lungsod na gibain ang neighborhood na ’to. Dito ’to nakatayo.
Mga mahalagang detalye
- Matapos ang sunog noong eighteen seventy-eight, muling nagtayo ang Chinese community ng Reno dito sa gilid ng Lake Street sa tabi ng Truckee, at muli ’tong lumago — mga bahay, negosyo, isang templo.
- Noong second of November, nineteen oh-eight, iniutos ng isang Washoe County grand jury na patagin ang Chinatown, at tinatakan ’to ng bagong Reno Board of Health bilang isang “plague spot” at isang “physical and moral threat.” Giniba ng mga tauhan ang mga gusali at sinunog ang mga ’to.
- Mga isang daan at limampung tao ang itinaboy mula sa kanilang tahanan, noong Nobyembre. Ang joss house lang (ang templo) at ilang ibang gusali ang naiwang nakatayo. Sinubukan ng komunidad na idemanda ang lungsod at umapela sa Chinese consul; hindi naitala ang kinalabasan. Ang huling gusali ng Chinatown ay giniba noong huling bahagi ng nineteen fifties.
- Noong July twenty twenty-five, naglagay ang City of Reno ng isang historical marker sa lugar na ’to — isa sa pitong bagong marker, pinondohan ng isang Nevada Humanities grant — ang unang pampublikong pagkilala sa downtown.
Transcript ng narration
’Eto na ang lugar. Tumayo ka muna dito saglit.
Matapos ang sunog noong eighteen seventy-eight, muling nagtayo ang Chinese community sa bahaging ’to ng Lake Street, sa tabi mismo ng ilog, at sa loob ng susunod na tatlumpung taon ay muli ’tong lumago — mga bahay, tindahan, isang templo, mga pamilya. Tapos, noong ikalawa ng Nobyembre, nineteen oh-eight, winasak ’to ng lungsod. Iniutos ng isang Washoe County grand jury na patagin ang neighborhood, at ipinahayag ’to ng Board of Health ng lungsod bilang isang “plague spot” at banta sa publiko — at dumating ang mga tauhan at giniba ang mga gusali at sinunog ang mga ’to.
Mga isang daan at limampung tao ang nawalan ng tahanan nang buwang ’yon, habang papasok ang taglamig. Ang templo lang at ilang gusali ang naiwang nakatayo. Umupa ang komunidad ng abogado para idemanda ang lungsod at nagpadala ng mensahe sa Chinese consul sa San Francisco; kung ano ang kinahinatnan, hindi sinasabi ng tala. Ang huli sa lumang Chinatown ay sa wakas giniba noong huling bahagi ng nineteen fifties.
Sa loob ng mahigit isang siglo, walang anuman dito ang nagsabing nangyari ang lahat ng ’to. Tapos, noong twenty twenty-five, itinayo ng City of Reno ang marker na katabi mo ngayon — sa unang pagkakataon, sa downtown, pinangalanan ng lungsod ang ginawa nito sa lupang ’to. Basahin mo ’to. Tapos, tuloy tayo.